Kolejny zabytek w Płocku
Przy ul. Kwiatka 9 w Płocku stoi budynek, który przez ponad sto lat był świadkiem historii miasta. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymało decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wpisaniu kamienicy wraz z dwiema oficynami do rejestru zabytków.
Budynek wzniesiono w latach 1910–1913 na zlecenie Syne Praszkiera – przedsiębiorcy i właściciela kilku płockich nieruchomości. Kamienica frontowa wraz z oficynami, w których urządzono pomieszczenia handlowe, została oddana do użytku w 1913 roku.
Elewację frontową ozdobiono bogatą dekoracją w stylu neorenesansu francuskiego z wpływami wczesnego modernizmu – forma, która do dziś nie ma sobie równych w tej części płockiego śródmieścia.
Kamienica powstała przy dawnej ul. Szerokiej (dziś ul. Kwiatka) – jednej z głównych ulic płockiej dzielnicy żydowskiej. Mieściły się tu lokale usługowe oraz siedziby towarzystw, m.in. Żydowskiego Towarzystwa Gimnastyczno-Sportowego Makabi. Od 1940 roku budynek znalazł się na terenie utworzonego przez Niemców otwartego getta. To sprawia, że kamienica jest dziś ważnym świadectwem dziejów społeczności żydowskiej Płocka przełomu XIX i XX wieku.
Po wojnie w jednej z oficyn mieszkał Aleksy Kiriuszyn – malarz, który swoją twórczością dokumentował codzienne życie i architekturę Płocka. W 1985 roku kamienicę przejął Skarb Państwa, a w 1999 roku przekazano ją obecnemu właścicielowi – Agencji Rewitalizacji Starówki ARS Sp. z o.o.
Co zachowało się do dziś?
Mimo remontów, przebudowy w 1936 roku oraz pożaru w 2025 roku, który zniszczył część jednej z oficyn, budynek zachował autentyczny układ przestrzenny, bryłę i wyraz architektoniczny. Wewnątrz do dziś podziwiać można oryginalną konstrukcję więźby dachowej, rzadko spotykaną dekorację balustrady głównej klatki schodowej, unikatowe drewniane przepierzenia między lokalami oraz polichromowaną dekorację ścian. Zachowały się też oryginalna stolarka, posadzki i inne elementy dawnego wystroju.
Cieszy nas, że ministerstwo uznało jednak, że wartości historyczne, artystyczne i naukowe kamienicy są bezsporne – niezależnie od jej obecnego stanu technicznego. Jak podkreślono w uzasadnieniu, zabytki podlegają ochronie bez względu na stan zachowania, jeśli stanowią autentyczny dokument minionej epoki.
Kamienica przy ul. Kwiatka 9 to dziś nie tylko piękny przykład wielkomiejskiej architektury mieszczańskiej przeniesionej na grunt mniejszego miasta, ale i żywa opowieść o ludziach, którzy tworzyli historię Płocka – od przedsiębiorcy Syne Praszkiera, przez społeczność żydowskiej dzielnicy, po powojennego malarza Aleksego Kiriuszyna.
źródło i foto: Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków
